Rak szyjki macicy, jak i inne raki, powstaje w procesie karcinogenezy, czyli nowotworzenia. Proces ten ma miejsce wówczas, kiedy komórki zostaną poddane działaniu czynników mających wpływ na ich prawidłowy rozwój i przekształcenia. Czynniki ryzyka podane powyżej w różny sposób wpływają na geny komórkowe i w ten sposób na budowę komórek. Zwykle potrzeba kilku onkogenów, ażeby rozpocząć proces nowotworzenia. Niektóre czynniki same nie wywołują karcinogenezy, lecz obecność ich sprzyja innym czynnikom w zapoczątkowaniu tego procesu. Te czynniki pomagające innym w rozpoczęciu przekształceń nowotworowych nazywamy kofaktorami.
W przypadku raka szyjki macicy takimi kofaktorami są nikotyna i kotynina zawarte w dymie tytoniowym, które wpływają immunosupresyjnie i toksycznie na geny, współistnienie przewlekłych zapaleń bakteryjnych pochwy, zakażenie Chlamydia trachomatis, wirusem opryszczki itp., przyjmowanie hormonów w tabletkach antykoncepcyjnych, spadek odporności na skutek chorób obniżających odporność organizmu itd. Kofaktory te mają duże znaczenie w przypadku współistnienia zakażenia wirusem HPV, zwłaszcza typami onkogennymi. Do typów tych należą:16,18,31,33,35,39,45,51,52,56,58,66 i 69. Sprzyjają one wtedy namnażaniu wirusa, jego wbudowywaniu się w strukturę komórki i przechodzeniu komórek na drogę onkogenezy. Infekcja wirusem HPV, a zwłaszcza jego typami onkogennymi, jest najczęstszą przyczyną nowotworzenia i powstawania raków szyjki macicy.
Opracowała: dr n.med. Agnieszka Michalska